Coraz więcej chorób wenerycznych na Podkarpaciu. Kiła nie odpuszcza, chlamydioza bije rekordy

W 2022 r. na Podkarpaciu sanepid otrzymał zgłoszenia o 86 zachorowaniach na te trzy choroby. Trzy lata później było ich już 160. Dotarliśmy do najnowszych danych Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Rzeszowie, które pokazują dalszy wzrost liczby zachorowań.

O przyczyny zapytaliśmy Karolinę Kijowską, lekarkę specjalizującą się w dermatologii i wenerologii. Jej zdaniem pacjenci częściej wykonują badania, ale prawdopodobnie przybywa również samych zakażeń. W gabinecie spotyka osoby, które nie wiedzą, jak można zarazić się chorobą weneryczną.

Największy wzrost liczby zachorowań w porównaniu z 2022 r. sanepid odnotował w przypadku chlamydiozy. Wtedy zgłoszono zaledwie 8 przypadków, w ubiegłym roku 37, a do końca września tego roku już 49.

Rzeżączkę przez dziewięć miesięcy wykryto u 28 osób. To o pięć więcej niż przez cały 2025 r.

Najwięcej zgłoszeń w województwie podkarpackim nadal dotyczy kiły. W ubiegłym roku było ich 100, a do końca września tego roku 93. Dla porównania w 2022 r. sanepid odnotował 65 przypadków. Wzrost nie był jednak równomierny. W 2024 r. liczba zachorowań na kiłę spadła do 61, po czym ponownie wzrosła.

W 2025 r. kiłę najczęściej wykrywano u osób w wieku 25-34 lat. W tej grupie było 41 chorych. Znacznie częściej chorowali mężczyźni. Wśród 100 chorych na kiłę było 84 mężczyzn i 16 kobiet. Przy rzeżączce różnica była jeszcze większa - na 23 chorych tylko jedna osoba była kobietą.

Co stoi za wzrostem liczby zachorowań na choroby weneryczne? Karolina Kijowska uważa, że część nowych zgłoszeń to efekt większej świadomości pacjentów i łatwiejszego dostępu do badań.

Podobna sytuacja jest w całej Europie. Zdaniem lekarki ryzyko zakażenia zwiększają przypadkowe kontakty seksualne, rzadsze używanie prezerwatyw, alkohol i substancje psychoaktywne. Wymienia też aplikacje randkowe, które ułatwiają nawiązywanie kontaktów seksualnych. Rzeszowski sanepid uważa, że na większą liczbę zgłoszeń może mieć wpływ także migracja.

Karolina Kijowska spotyka w gabinecie pacjentów, którzy niewiele wiedzą o chorobach wenerycznych. Nie wszyscy zdają sobie sprawę, że zakażenie może przez długi czas nie powodować żadnych dolegliwości.

Część pacjentów nie wie również, że można się zakazić podczas seksu oralnego lub analnego. Kiłą można zarazić się także przez bezpośredni kontakt ze zmianą chorobową na skórze lub błonie śluzowej.

Pierwszym objawem kiły bywa niebolesne owrzodzenie. Po pewnym czasie samo znika, nawet bez leczenia. Chory może więc uznać, że wszystko jest w porządku, choć zakażenie nadal pozostaje w organizmie. Późniejsze zmiany skórne łatwo pomylić z alergią lub pokrzywką. Tymczasem nieleczona kiła może prowadzić do poważnych powikłań, w tym uszkodzenia układu nerwowego i problemów ze wzrokiem.

Zdaniem wenerolożki wielu pacjentom brakuje podstawowej edukacji seksualnej. Jedni nie znają zagrożeń, inni je lekceważą. Nawet gdy podejrzewają zakażenie, nie zawsze idą do lekarza.

Zdaniem Karoliny Kijowskiej nawet większość zakażeń może nie trafiać do statystyk sanepidu, szczególnie w przypadku chlamydiozy, która często przebiega bez objawów.

Każdy lekarz, również w prywatnym gabinecie, ma obowiązek zgłaszać sanepidowi wykryte przypadki kiły, rzeżączki i chlamydiozy. Nie zawsze jednak to robi. Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Rzeszowie przyznaje, że wiarygodność statystyk zależy od tego, czy lekarze zgłaszają wszystkie przypadki zachorowań.

Kiedy warto się zbadać? Karolina Kijowska zaleca badania po seksie bez prezerwatywy z nowym lub przypadkowym partnerem. Warto je wykonać również przed rezygnacją z prezerwatyw w nowym związku albo gdy u partnera wykryto chorobę weneryczną.

Osoby, które mają wielu partnerów seksualnych lub są bardziej narażone na zakażenie, powinny badać się regularnie, co 3-6 miesięcy. Badania są ważne także w ciąży.